📋 Nội dung chính
5 thông số vàng khi chẩn đoán sự cố kho lạnh
Năm thông số cần đo là áp suất hút (Po), áp suất nén (Pk), độ quá nhiệt hơi hút (SH), độ quá lạnh lỏng (SC) và dòng điện máy nén (I). Chỉ nhìn một thông số rất dễ chẩn đoán sai, đọc cả năm cùng lúc mới ra đúng nguyên nhân.
| Thông số | Đo bằng gì | Cho biết điều gì |
|---|---|---|
| Áp suất hút (Po) | Đồng hồ áp suất đôi, cổng hút | Lượng gas bay hơi ở dàn lạnh |
| Áp suất nén (Pk) | Đồng hồ áp suất đôi, cổng đẩy | Tình trạng ngưng tụ ở dàn nóng |
| Độ quá nhiệt SH | Nhiệt kế kẹp ống hút so với nhiệt độ bay hơi quy đổi từ Po | Mức cấp lỏng vào dàn lạnh |
| Độ quá lạnh SC | Nhiệt kế kẹp ống lỏng so với nhiệt độ ngưng quy đổi từ Pk | Lượng lỏng tích ở dàn ngưng |
| Dòng điện I | Ampe kìm trên dây pha máy nén | Tải thực tế của máy nén |
Bảng đối chiếu trong bài lấy theo ma trận chẩn đoán 5 thông số trong tài liệu hướng dẫn xử lý sự cố của Danfoss. Với kho đông, giá trị tham chiếu hay dùng là SH khoảng 6–8K theo khuyến nghị cho kho lạnh.
Quy trình đo để chẩn đoán sự cố kho lạnh trong 6 bước
Đo đủ năm thông số mất khoảng 30–45 phút khi kho đã chạy ổn định, và phải đo theo thứ tự để các số không bị lệch do vừa xả đá hoặc vừa mở cửa.
- Để kho chạy ổn định ít nhất 30 phút sau lần xả đá gần nhất. Tiêu chí: dàn lạnh đã hết nước xả, quạt chạy bình thường.
- Đọc Po và Pk trên đồng hồ đôi. Tiêu chí: kim đứng yên, không rung giật, ghi lại cả hai số.
- Kẹp nhiệt kế vào ống hút cách dàn lạnh 15–20 cm, bọc cách nhiệt. Tính SH bằng nhiệt độ ống trừ nhiệt độ bay hơi quy đổi từ Po. Tiêu chí: số ghi được sau 3 phút ổn định.
- Kẹp nhiệt kế vào ống lỏng gần phin sấy. Tính SC bằng nhiệt độ ngưng quy đổi từ Pk trừ nhiệt độ ống. Tiêu chí: số ghi được sau 3 phút ổn định.
- Kẹp ampe kìm vào từng pha máy nén. Tiêu chí: so với dòng định mức ghi trên nhãn, ba pha không lệch nhau quá mức cho phép của hãng.
- Đối chiếu năm số với bảng 8 tổ hợp bên dưới. Tiêu chí: khớp một hàng, nếu không khớp hàng nào thì đo lại từ bước 1 chứ không đoán.
Bảng 8 tổ hợp: đối chiếu thông số ra nguyên nhân
Mỗi hàng của bảng là một tổ hợp năm thông số; tám tổ hợp bên dưới bao phủ hầu hết sự cố chu trình lạnh gặp ở kho đông và kho mát.
| Po | Pk | SH | SC | I | Nguyên nhân |
|---|---|---|---|---|---|
| Thấp | Thấp | Cao (trên 15K) | Thấp (dưới 2K) | Thấp | Thiếu gas, rò rỉ môi chất |
| Thấp | Thấp | Cao | Cao (trên 10K) | Thấp | Nghẹt van tiết lưu, tắc ẩm hạt đá, tắc phin sấy |
| Thấp | Thấp hoặc bình thường | Thấp (dưới 3K) | Bình thường | Thấp | Quạt dàn lạnh chết hoặc dàn lạnh bám đá kín |
| Cao | Cao | Bình thường | Cao (trên 10K) | Cao | Nạp thừa gas |
| Bình thường | Cao | Cao | Thấp | Cao | Dàn nóng quá bẩn, quạt dàn nóng hỏng, quẩn gió |
| Bình thường | Cực cao | Bình thường | Bình thường | Cao | Có khí không ngưng lọt vào chu trình |
| Cao | Thấp | Cao | Bình thường | Thấp | Máy nén yếu bơm, gãy lá van nén |
| Cao | Cao | Thấp | Thấp | Cao | Van tiết lưu kẹt mở lớn, tuột bầu cảm biến |
Ba tổ hợp hay gặp nhất tại kho thực tế
Ba tổ hợp hay gặp nhất là thiếu gas, dàn lạnh bám đá và dàn nóng bẩn. Chúng tạo ra ba kiểu hỏng khác nhau, nên cùng một triệu chứng kho không lạnh vẫn phân biệt được.
- Po thấp, SH cao, SC thấp: thiếu gas. Kính xem gas sủi bọt, ống hút không có sương mỏng. Cần dò rò rỉ, không châm gas bù cho xong.
- Po thấp, SH thấp, dòng thấp: dàn lạnh bám đá hoặc quạt chết. Xem dàn lạnh kho lạnh bị bám đá để kiểm tra điện trở xả đá và thông số xả.
- Pk cao, dòng cao, SC thấp: dàn nóng bẩn hoặc quẩn gió. Xem dàn nóng kho lạnh giải nhiệt kém, rửa dàn nóng bằng máy áp lực là việc đầu tiên.
Châm gas theo cảm giác dễ biến thiếu gas thành thừa gas: áp suất nén và dòng điện lên cao, máy nén nóng, rơ le áp suất cao nhảy liên tục.
Chẩn đoán kho lạnh bằng đồng hồ đo, không đoán
Kỹ thuật viên Hưng Phú đo đủ năm thông số tại kho, nói rõ nguyên nhân và báo giá bằng văn bản trước khi sửa. Không phát sinh chi phí ngoài báo giá, linh kiện thay mới có bảo hành.
Khi nào dừng tự chẩn đoán và gọi thợ
Chủ kho tự đo được áp suất nếu có đồng hồ, nhưng xả gas, hàn ống và đấu điện máy nén phải do kỹ thuật viên làm; dừng tự chẩn đoán khi số đo khớp nhiều hàng hoặc máy nén đang nóng bất thường.
- Kho không đạt nhiệt độ sau khi đã vệ sinh dàn nóng và xả đá đúng.
- Rơ le áp suất cao hoặc thấp nhảy lặp lại. Xem thêm máy nén kho lạnh áp suất cao bất thường.
- Thân máy nén bám sương hoặc có tiếng gõ khi chạy.
- Cần hút chân không, nạp lại gas hoặc thay phin sấy.
Tóm lại: chẩn đoán sự cố kho lạnh qua 5 thông số vận hành giúp biết hỏng ở gas, van tiết lưu, dàn lạnh, dàn nóng hay máy nén trước khi tháo bất cứ thứ gì. Khi cần thợ xử lý, xem trang sửa chữa kho lạnh của Hưng Phú.
Câu hỏi thường gặp về chẩn đoán sự cố kho lạnh
Một số câu hỏi hay gặp khi chủ kho muốn tự kiểm tra trước khi gọi thợ.
Cần dụng cụ gì để chẩn đoán sự cố kho lạnh?
Đồng hồ áp suất đôi dùng đúng loại gas của hệ thống, hai nhiệt kế kẹp ống, ampe kìm và bảng quy đổi áp suất sang nhiệt độ của gas đang dùng.
Vì sao phải đo sau khi kho chạy ổn định 30 phút?
Ngay sau xả đá hoặc mở cửa, áp suất và nhiệt độ còn dao động nên số đo không phản ánh đúng tình trạng hệ thống.
Kho không lạnh có phải luôn do thiếu gas không?
Không. Dàn lạnh bám đá, dàn nóng bẩn, van tiết lưu nghẹt hay máy nén yếu đều làm kho không lạnh, và mỗi nguyên nhân cho một bộ số đo khác nhau.
Quá nhiệt SH bao nhiêu là tốt?
Với kho lạnh, giá trị tham chiếu hay dùng khoảng 6–8K, nhưng giá trị chuẩn phụ thuộc hãng van tiết lưu và máy nén nên cần đối chiếu tài liệu của hệ thống đang dùng.