📋 Nội dung chính
Thiết kế mạch điện điều khiển kho lạnh gồm 4 lớp bảo vệ
Bốn lớp bảo vệ cần có là rơ le bảo vệ pha và điện áp, contactor kèm rơ le nhiệt, đầu nối siết chặt, và chống ẩm cho tủ điện. Mỗi lớp chặn một kiểu hỏng riêng của máy nén và tủ điện.
| Lớp | Thiết bị | Chặn sự cố nào |
|---|---|---|
| 1 | Rơ le bảo vệ pha và điện áp | Mất pha, đảo pha, lệch pha, sụt hoặc quá áp |
| 2 | Contactor và rơ le nhiệt | Quá dòng, tiếp điểm rỗ cháy, cháy cuộn hút |
| 3 | Đầu nối domino, chân CB, chân contactor | Lỏng ốc gây nóng chảy dây, cháy tủ |
| 4 | Chống ẩm: bịt lỗ cáp, điện trở sưởi, hygrostat | Đọng sương gây chập, rỉ sét |
Tủ điện kho lạnh làm việc trong môi trường ẩm và rung, nên sự cố thường nặng hơn tủ điện thông thường. Tổng quan tủ điện xem tủ điện điều khiển kho lạnh.
Lớp 1: rơ le bảo vệ pha và điện áp
Phải dùng rơ le bảo vệ pha kỹ thuật số chuyên dụng, vì mất pha làm dòng điện máy nén tăng gấp 2–3 lần và đảo pha có thể phá cơ khí máy nén scroll hoặc trục vít chỉ sau 5–10 giây.
| Thông số | Giá trị cài đặt khuyến nghị |
|---|---|
| Thời gian ngắt khi mất pha | Tức thời, dưới 0,1 giây |
| Ngưỡng thấp áp | 340V, trễ 3–5 giây |
| Ngưỡng quá áp | 420V, trễ 1–2 giây |
| Độ lệch pha tối đa | Không quá 5% |
Các ngưỡng này theo tài liệu ASHRAE do Hưng Phú tổng hợp, hãy đối chiếu thêm với khuyến nghị của hãng máy nén. Chi tiết rơ le xem rơ le bảo vệ pha điện áp kho lạnh.
Lớp 2: contactor và rơ le nhiệt
Contactor đóng ngắt tải cảm kháng nên tiếp điểm dễ rỗ cháy, còn rơ le nhiệt phải chỉnh bằng 1,05–1,1 lần dòng làm việc thực tế để tránh nhảy giả.
- Chọn contactor đúng tải máy nén và quạt, kiểm tra tiếp điểm định kỳ vì rỗ cháy làm tăng điện trở tiếp xúc, có thể chảy vỏ nhựa hoặc dính tiếp điểm.
- Giữ điện áp điều khiển ổn định để cuộn hút không rung, tránh cháy cuộn.
- Chỉnh rơ le nhiệt bằng 1,05–1,1 lần dòng làm việc thực tế (IFLA).
- Tủ đặt nơi nắng hoặc thông gió kém có thể nóng lên 50–60°C làm rơ le nhiệt nhảy giả, nên lắp quạt hút kèm phin lọc bụi.
Khi contactor đã cháy hoặc dính, xem contactor bị cháy trong tủ điện kho lạnh.
Lớp 3 và 4: siết đầu nối và chống ẩm tủ điện
Siết lại toàn bộ ốc đầu nối mỗi 3 tháng và bịt kín mọi lỗ luồn cáp là hai việc rẻ nhưng tránh được cháy tủ và chập do ẩm.
- Ngắt điện toàn tủ trước khi thao tác. Tiêu chí: đo không còn điện ở đầu nối.
- Dùng tua-vít lực siết lại ốc domino, chân CB, chân contactor. Tiêu chí: mỗi 3 tháng một lần, không còn ốc lỏng.
- Quét hồng ngoại các điểm nối khi máy chạy tải. Tiêu chí: không có điểm nóng bất thường.
- Bịt kín 100% lỗ luồn cáp bằng bọt xốp PU hoặc keo silicon. Tiêu chí: không để khí lạnh lọt theo ruột cáp ra tủ.
- Lắp điện trở sưởi chống ẩm 30–60W kèm hygrostat. Tiêu chí: thành tủ không đọng nước.
Tủ điện kho lạnh cần kiểm tra hoặc thiết kế lại
Kỹ thuật viên Hưng Phú kiểm tra rơ le bảo vệ, contactor, đầu nối và chống ẩm, báo giá bằng văn bản trước khi làm. Không phát sinh chi phí ngoài báo giá, hạng mục thay mới có bảo hành.
Tóm lại: thiết kế mạch điện điều khiển kho lạnh tốt là có đủ bốn lớp bảo vệ và bảo trì tủ điện đều đặn. Nếu tủ điện đang có dấu hiệu bất thường, xem trang sửa chữa kho lạnh.
Câu hỏi thường gặp về mạch điện kho lạnh
Một số thắc mắc hay gặp khi thiết kế hoặc kiểm tra mạch điện kho lạnh.
Vì sao phải có rơ le bảo vệ pha cho máy nén?
Vì mất pha làm dòng tăng gấp 2–3 lần và có thể cháy cuộn dây chỉ sau 30–60 giây, còn đảo pha có thể phá cơ khí máy nén scroll hoặc trục vít rất nhanh.
Rơ le nhiệt hay nhảy dù dòng chưa quá tải là do đâu?
Thường do nhiệt độ trong tủ điện lên cao 50–60°C. Nên làm mát tủ và chỉnh dòng bằng 1,05–1,1 lần dòng làm việc thực tế.
Bao lâu nên siết lại ốc trong tủ điện?
Mỗi 3 tháng một lần, vì rung động và dãn nở nhiệt làm ốc dần lỏng.
Tủ điện đọng nước là do đâu?
Thường do lỗ luồn cáp không được bịt kín nên khí lạnh lọt ra tủ, gặp không khí ẩm bên ngoài rồi ngưng tụ.